İşverenler çözüm bekliyor! 26 nolu kodun fesih yasağı dışında olduğunu söyleyecek kimse yok mu

Eyüp Sabri DEMİRCİ

Sosyal Güvenlik Danışmanı

Tüm dünyayı ve ülkemizi etkisi altına alan Covid-19 salgını ile birlikte yaşanan krizin çalışma hayatındaki olumsuz etkilerinin azaltılması amacıyla;

-İşverenlere kısa çalışma ödeneğine başvurmaları ve gerekli şartları sağlamaları halinde çalışanlarının kısa çalışma ödeneğinden yararlanmalarına imkan sağlanmış,

-İstihdamın korunması amacıyla işverenlere iş akdinin, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri, belirli süreli iş veya hizmet sözleşmelerinde sürenin sona ermesi, işyerinin herhangi bir sebeple kapanması ve faaliyetinin sona ermesi, ilgili mevzuatına göre yapılan her türlü hizmet alımları ile yapım işlerinde işin sona ermesi halleri sebepler dışında fesih yasağı getirilmiş,

-Fesih yasağı süresi içinde işverenlere çalışanlarını tek taraflı olarak ücretsiz izne çıkartma yetkisi verilmiş,

-Ücretsiz izne çıkartılan çalışanlara nakdi ücret desteği ödenmesine imkan sağlanmış,

-Normal çalışma sürelerine dönen sigortalılar yönünden yeni bir sigorta prim teşviki getirilmiştir.

Çalışanının iş akdini “26 –Devamsızlık nedeniyle fesih” kodunu seçen işverenlerin kısa çalışma ödenekleri durduruluyor.

İş Kanunu’na ilave edilen geçici 10. madde ile getirilen fesih yasağına aykırılık halinde, çalışanların kısa çalışma ödenekleri durdurulmakta, evvelce yapılan ödemeler de işverenlerden faiziyle birlikte geri alınmaktadır. Ayrıca fesih yasağına aykırılık halinde işverenlere, sözleşmesi feshedilen her işçi için brüt asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanmaktadır.

Yaptırımı bu kadar ağır olan bir cezayla karşılaşmamak adına işverenler, meslek mensupları ve insan kaynakları departmanlarında görevli personel, işten ayrılan personellerin fesih nedenlerini titizlikle seçmeye gayret etmektedir.

Ne var ki evvelce “Disiplin kurulu kararı ile fesih” olan 26 nolu fesih kodunun, 2020/21 sayılı genelgeyle “Devamsızlık nedeniyle fesih” olarak değiştirilmesine ve devamsızlık nedeniyle feshin, İş Kanunun 25/II-Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri bölümünün (g) bendinde kapsamında olduğu yasada açıkça belirtilmesine rağmen, bir çalışanın fesih bildirimi 26- Devamsızlık nedeniyle fesih koduyla yapıldığında, işyerindeki tüm çalışanların kısa çalışma ödenekleri kesilmekte, ödenenler de geri alınmaktadır.

Mevcut durumda tek çare 26 kodunu 29’a dönüştürmek.

COVİD-19 salgının başlamasıyla birlikte kısa çalışmaya geçen, sonrasında normalleşme sürecine dönmeye çalışan işverenlerce çalışanların işe davet edilmelerine rağmen, kimi çalışanın bu davete icabet etmediği, kimi çalışanın da çalışmak istemediğini işverenine beyan ettiği sıklıkla görülmektedir.

Bu durumda İş Kanunun 25/II-g alt bendinde yer alan “İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi” koşullarının oluşması halinde, işverenin 26- Devamsızlık nedeniyle fesih kodunu seçerek iş akdini sonlandırılması aşikardır.

Devamsızlık nedeniyle fesih, her ne kadar hem “26-Devamsızlık nedeniyle fesih” kodunun, hem de “29-İşveren tarafından işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih” kodu kapsamına girse de, devamsızlık nedeniyle fesih halinde 26 nolu kodun açıklamalarına bakarak, neredeyse tüm işyerlerinde devamsızlık nedeniyle yapılan fesihlerde 26 nolu kod seçilmiştir. Haliyle bu fesih kodunu seçen tüm işyerlerinde, çalışanların kısa çalışma ödeneklerinin kesilmesi, ödenenlerin de geri alınması gündeme gelmiştir.

Fesih kodu 26’dan 29’a nasıl dönüştürülür?

Kaynak ve makalenin devamı ► Gülbenk Müşavirlik