Kendi İşyerinde Bağ Kur Statüsünde Olan İşverenler Emekli Günü Geldiğinde Sürpriz Bekliyor!

Vedat İlki
İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı

SGK 2013/11 sayılı Genelgesinde bu konuda 2019 ve 2020 yılında yapılan düzenlemelerin eklenmesiyle birlikte,emekli günü yaklaştığında SGK İl/SGM müracaat edenlerin süpriz karşısına çıkacak 4/a emekli olamazsınız 4/b emekli olursunuz yada emeklilik için aranan yaş şartına tabi değilsiniz diyerek.

İtirazları buradan duyar gibi oluyoruz,daha önce kendi işyerlerinde 4/a prim ödeyenler emekli olurken bu piyango bize mi vurdu adaletsiz uygulama,dava açarız diyerek serzenişler yükselecektir,burada kuruma iş düşer o zaman eşit işe eşit işlem denilerek bu şekilde emekli olanların dosyaları taranır şartlar oluşmamış ise kurum da hata varsa emekli maaşları iptal edilir,yersiz emekli maaş işlemleri geri alınır.

EKİM 2008 ÖNCESİNE BAKILIR!

2008/Ekim öncesinde (4/a) kapsamında hizmet akdiyle çalışırken, çalıştıkları işyerine veya başka bir şirkete ortak, anonim şirkette ise kurucu ortak veya yönetim kurulu üyesi olanlar, (4/a) kapsamındaki sigortalılıkları kesintiye uğrayıncaya kadar (4/b) kapsamına alınmayacaktır.

(4/a) kapsamındaki çalışmaları sona erdirip en az bir gün ara vererek ortağı olduğu şirketten yeniden hizmet akdine tabi çalışmaya başlanması durumunda hizmetler kesintiye uğramış kabul edilecektir.

Örnek

13/5/2005 tarihinden itibaren (A) anonim şirketi işyerinden (4/a) kapsamında sigortalı iken 20/6/2007 tarihinde, çalıştığı (A) anonim şirketine ortak ve yönetim kurulu üyesi olan ve kesintisiz devam eden (4/a) kapsamındaki sigortalılığı 31/5/2016 tarihinde sona eren sigortalı (Veli)’nin, (4/a) kapsamında sigortalılığı geçerli sayılarak 1/6/2016 tarihinden itibaren (4/b) kapsamında sigortalılığı başlatılacaktır.

BOŞLUĞUM YOK DESE DE ÖRNEĞE BAKIN !

Örnek

19/5/2004 tarihinden itibaren (4/a) kapsamında (F) anonim şirketi işyerinden sigortalı iken, 30/6/2004 tarihinde (Y) limited şirketine ortak olan sigortalının (F) anonim şirketi işyerinden (4/a) sigortalılığı 26/7/2005 tarihinde sona ermiş ve ortağı olduğu (Y) limited şirketi işyerinden 27/7/2005 tarihinden itibaren (4/a) kapsamında işe giriş bildirgesi vererek 7/11/2017 tarihine kadar aralıksız (4/a) kapsamında hizmet bildirimi yapılmıştır. 3/1/2018 tarihinde de (Y) limited şirketindeki ortaklığından ayrılmıştır.

Her ne kadar (4/a) kapsamında bildirilen hizmetlerin arasında boşluk olmadığı düşünülse de; Hasan bey hizmet akdiyle çalıştığı (F) anonim şirketine değil, (Y) limited şirketine ortak olduğu için; 27/7/2005-7/11/2017 tarihleri arasındaki (4/a) kapsamında bildirilen hizmeti iptal edilecek, 27/7/2005-3/1/2018 tarihleri arası 4/(b) kapsamında tescili yapılarak, iptal edilen primler cari usullere göre aktarılacaktır. (CARİ USUL AKTARIMI VE DAVALIK OLUNACAK MI?) SÜPRİZ BAŞLADI……

EKİM 2008 SONRASI ŞART DEĞİŞTİ

Örnek

20/5/2005 tarihinden itibaren ortağı olmadığı (Y) limited şirketinin işyerinden (4/a) kapsamında sigortalı iken 30/7/2006 tarihinde (S) limited şirketine ortak olan sigortalı (Kamil)’nın (Y) limited şirketi işyerinden (4/a) sigortalılığı 1/2/2009 tarihinde sona ermiş ve 2/2/2009 tarihinden itibaren ortağı olduğu (S) şirketi işyerinden (4/a) kapsamında bildirilmeye başlanmıştır.

Hem hizmet akdiyle çalıştığı (Y) limited şirketine ortak olmadığı, hem de 2008 Ekim ayından itibaren ortağı olduğu şirketten (4/a) kapsamında bildirilmesi mümkün olmadığı için; sigortalı (Kamil)’nın 1/2/2009 tarihine kadar bildirilen (4/a) sigortalılığı geçerli sayılacak, 2/2/2009 tarihinden itibaren (4/b) kapsamında sigortalılığı başlatılacaktır.

Örnek

(G) limited şirketinin İstanbul’daki işyerinde 20/9/1995 tarihinden beri (4/a) kapsamında çalışmakta olan sigortalı (Mehmet) 7/2/2001 tarihinde (G) limited şirketine ortak olmuştur. Sigortalı (Mehmet)’nin (X) limited şirketinin İstanbul işyerinden 29/3/2018 tarihinde işten ayrılışı, 30/3/2018 tarihinde de (G) şirketinin Ankara’da faaliyet gösteren işyerinden ise işe giriş bildirgesi verildiği tespit edilmiştir. Öncelikle sigortalı (Mehmet) çalıştığı işyerine ortak olduğu için; (4/a) kapsamında 30/3/2018 tarihine kadar bildirilen hizmetleri geçerli sayılacaktır. Sigortalı (Mehmet) nin (G) limited şirketi ile olan hizmet akdi sonlanmadan, aynı şirketin farklı bir işyerinde, her ne kadar 1/10/2008 tarihinden sonra olsa da; geçiş işlemleri arasında tarih olarak bir boşluk olmadığı ve iki işyerinin de aynı vergi numarasına sahip olması nedenleri ile 29/3/2018 tarihinden sonra (G) limited işyerinin Ankara’da faaliyet gösteren işyerinden bildirilen (4/a) kapsamındaki hizmetleri de geçerli sayılacaktır.

Sigortalı Mehmet G ve X iki işyerinde 4/a sigortalı ,X den 29/03/2018 işten ayrılıyor.30/03/2018de ise G şirketinin şubesi Ankara da işe girişi veriliyor.

Diyor ki,

1/10/2008 yasa değişti,boşlukta yok 4/a kabul ederim…

Yukarıdaki örneklere baktığınızda ortak olmasa idi,4/b diyecek idi.Çünkü işçi idi,hisse satın aldı…

Örnek

(Z) limited şirketi işyerinde 3/1/1995 tarihinden beri (4/a) kapsamında çalışmakta olan sigortalı (Ahmet) 7/11/2003 tarihinde (Z) ve (Y) limited şirketlerine ortak olmuştur. Sigortalı (Ahmet)’nın (Z) limited şirketi işyerinden 27/7/2011 tarihinde işten ayrılışı verilmiş, 28/7/2011 tarihinde (Y) limited şirketinden işe giriş bildirgesi düzenlenerek ortaklığının devam ettiği 29/5/2018 tarihine kadar (4/a) kapsamında hizmet bildirilmiştir. Sigortalı (Ahmet)’nın (Z) limited işyerinden 27/7/2011 tarihine kadar bildirilen hizmetleri geçerli kabul edilecektir. Ancak, kişinin önceden gelen hizmet akdi (Z) limited şirketi ile olduğu için; ortağı olduğu (Y) limited şirketinden hizmet bildirilmesi mümkün olmadığından, 28/7/2011-29/5/2018 tarihleri arasında (Y) işyerinden bildirilen hizmetleri iptal edilecektir. Sigortalı (Ahmet)’nın 28/7/2011 tarihinden itibaren (4/b) kapsamında tescili yapılarak, iptal edilen primler cari usullere göre aktarılacaktır.

2008 Ekim öncesinde 1479 sayılı Kanun kapsamında tescili yapılması gerektiği halde 506 sayılı Kanun kapsamında tescili yapılanlar için (4/a) kapsamında yapılan tescil kaydı (4/b) kapsamında bildirim sayılacak ve (4/a) işe giriş tarihi (4/b) için bildirim yapılan tarih kabul edilerek 1479 sayılı Kanunun 24. maddesi hükmü gereği tescil tarihindeki mevzuat hükümleri uygulanacaktır.

1479 sayılı Kanunun mülga 24. maddesinde; kollektif şirketlerin, adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer, limited şirketlerin, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, donatma iştirakleri ortakları ile anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi olan ortakları bu Kanuna göre sigortalı sayılmıştır.

Şirket ortağı olarak 1479 sayılı Kanuna tabi tescili yapılan sigortalının vergi dairesi, meslek kuruluşu, esnaf sicil müdürlüğü ve diğer şirket kayıtlarının tespiti halinde ise sigortalılık hak ve mükellefiyetleri tescil tarihinde geçerli olan mevzuat hükümleri kapsamında değerlendirilecektir

Örnek

15.1.1999 tarihinden itibaren (G) limited şirket ortağı olan ve (4/b) kapsamında tescil edilmeyen sigortalı (Tamer), 1.3.1999 tarihinden itibaren ortağı olduğu (G) limited şirketinden (4/a) kapsamında sigortalı bildirilmeye başlanmış ve şirket ortaklığı halen devam etmektedir. Sigortalı (Tamer)’nin (4/a) kapsamında 1.3.1999 tarihinde başlatılan tescil kaydı beyan kabul edilip, 1479 sayılı Kanuna tabi tescili yapıldıktan sonra 1.1.1997-31.7.1998 tarihleri arasında vergi kaydının tespit edilmesi halinde sigortalılık başlangıç tarihi 1.1.1997 olarak kabul edilecek, 31.7.1998 tarihinde sigortalılık sona erdirilecek ve 15.1.1999 tarihinde başlayan şirket kaydına istinaden yeniden sigortalılığı başlatılacaktır.

Örnek

15.9.2000 tarihinden itibaren (H) limited şirket ortağı olan ancak, (4/b) kapsamında tescil edilmeyen sigortalı (İsmail), 10.10.2000 tarihinden itibaren ortağı olduğu (H) limited şirketinden (4/a) kapsamında sigortalı bildirilmeye başlanmış ve şirket ortaklığı halen devam etmektedir. Sigortalı (İsmail)’nin ( 4/a) kapsamında 10.10.2000 tarihinde başlatılan tescil kaydı beyan kabul edilip, 619 sayılı KHK gereği 4.10.2000 tarihinde 1479 sayılı Kanuna tabi tescili yapıldıktan sonra 1.1.1990-31.7.1993 tarihleri arasında başka bir şirket kaydının bulunması halinde ise yine sigortalılık başlangıç tarihi 4.10.2000 olarak kabul edilecektir.

SONUÇ:

2013/11 Sayılı Genelge de 2019 ve 2020 yapılan değişiklikler sonrasında ,geriye dönük tahsis de işlemler yapılmasıyla birlikte bir çok dosya taranmalı,bu genelge ile taban tabana zıt olarak yapılan emeklilikler iptal edilmeli yada yeniden ikinci karar gibi hak edenlere emekli maaşı bağlanarak kesintiler(yersiz ödemeler) alınmalıdır.Tabi bu konuda açılacak davalara da hazırlıklı olunması gerekir.

Kaynak: www.MuhasebeTR.com